Ulwazi ngegesi-ikharbon diokside
Kutheni i-soda fizz xa uyivula? Kutheni izityalo “zinokutya” ekukhanyeni kwelanga? Impembelelo ye-greenhouse iya iba yingozi ngakumbi, kwaye ihlabathi lonke lilawula ukukhutshwa kwekhabhoni. Ngaba ngokwenene ikharbon diokside inemiphumo eyingozi kuphela?
Umoya omdaka uxinene kunomoya, unokunyibilika emanzini, kwaye yigesi engenambala, engenavumba kubushushu begumbi. Inesimo esimbaxa-mbili: “kukutya” kwezityalo kwi-photosynthesis, ukanti “ikwangunobangela” wobushushu behlabathi, inegalelo kwimpembelelo yegreenhouse. Nangona kunjalo, kwiinkalo ezithile, idlala indima ebalulekileyo.
Kwicandelo lokucima umlilo, yingcali yokucima umlilo! Ukucima umlilo we-carbon dioxide unokukhawuleza ukwahlula ioksijini kwaye ukhuphe imililo yombane kunye neoli, ukuguqula imeko eyingozi ibe yindawo ekhuselekileyo kwimizuzu ebalulekileyo.
Kwishishini lokutya, “ngumenzi wamaqamza omlingo”! Amaqamza e-cola kunye ne-Sprite atyala ubukho bawo kwi-CO2, kunye nomkhenkce owomileyo (i-carbon dioxide eqinileyo) isetyenziselwa ifriji, igcina imveliso entsha ingonakaliswa ngexesha lokuthuthwa komgama omde.
Kwimveliso yeekhemikhali, yinto ebalulekileyo ekrwada! Ithatha inxaxheba ekwenzeni i-soda ash kunye ne-urea, kwaye incede "ukuguqula inkunkuma ibe yindyebo" - ngokusabela nge-hydrogen ukudibanisa i-methanol, ukuxhasa amandla aluhlaza.
Kodwa yilumkele! Xa uxinzelelo lwe umoya omdaka emoyeni idlula i-5%, abantu banokufumana isiyezi kunye nokuphefumula okufutshane; ngaphezulu kwe-10%, kunokukhokelela ekungabinikho zingqondweni nasekufuthaniseleni. Ngelixa ikharbon diokside ibuxhasa buthule ubomi njengemathiriyeli ekrwada ye-photosynthesis yezityalo, ikwanegalelo elikhulu kwintlekele yemozulu yehlabathi. Ukujongana nendalo yabo emibini, uluntu kufuneka lulawule izinto ezikhutshwayo ukuze kugcinwe “ukulingana kokuphefumla” koMhlaba.

